“Şaşkın olmanıza karşın uyuyamıyorsanız sirkadiyen ritminiz dağılmış olanaklı”

Güçsüz olunmasına karşın gece uykuya dalma, daldıktan sonradan uykuyu sürdürme, sabahleyin erken uyanamama kabil gaflet sorunları gelişim performansının azalmasına, depresyona, hisse senedi başarısızlıklarına ve trafik kazalarına kadar metanetli çok kilolu sonuca bozukluk olabiliyor. Sine Hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Banu Arıtılmış Salepçi, bu durumu ortaya çıkaran kebir sebeplerden birinin sirkadiyen tartım bozukluğu olduğunu söyledi.

Uyku, dimdik yaşam için elzem fizyolojik ayrımsız proses. Kişinin uykuya dalmasını ve uykudan uyanmasını sağlayan ise zat biyolojik saati ve sirkadiyen ritmi. Ancak bazı kişilerin metin erişkinlerde olması gereken sayı farkı gaflet süresi olan 7-8 saatten az evet de çokça uyuyabildiğini söyleyen Yeditepe Üniversitesi Sine Hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Banu M. Salepçi, açıklanamayan uykusuzluk yahut teferruatlı uyumanın nedeninin sirkadiyen dizem bozukluğu olabileceğini belirtti. Prof. Dr. Salepçi, bunun sonucunda bile güneş ötede aymazlık manasız, aksiyon performansında tenakus, dikkat toplaşımı bozukluğu, kriz, meslek ve hareket başarısında azalma, gelişim ve trafik kazalarında çoğalma kadar mefret sonuçların ortaya çıkabildiğini söyledi.

VÜCUT ISISINDAN İŞTAHA BÜYÜKLÜĞÜNDE BİRÇOK SİSTEM SİRKADİYEN RİTMİ ETKİLİYOR

Sirkadiyen ritmin uykuya dalma, uykudan intibah, dönem süresince cingöz kalmayı etkileyen kip haddinden fazla fizyolojik sistemle ait olduğunu anlatan Prof. Dr. Banu M. Salepçi, konuyla ilişkin şu bilgileri verdi:

“Sirkadiyen tartım, aydın-nahoş, gövde ısısı, melatonin salgılanması, kandaki kortizol düzeyi ve iştiha ile yakından ilişkilidir. Günün kararması ile birlikte vücutta periyot süresince biriken aymazlık (S) maddesi ve melatonin salgısının artması uykuyu başlatır. Uykunun önceki yarısından sonraları gaflet maddesi ve melatonin salgısı azalmaya başlar, aydınlığın ortaya çıkması ile gözdeki ağ tabaka tabakasında bulunan ışığı algılayan reseptörlerin uyarılması ile üstelik sabahleyin uyanma gerçekleşir. Sirkadiyen tartım 24 saat boyunca galiba uyum içinde bitmeme eder.”

SİRKADİYEN RİTİM HASTALIK BOZULUR

Geceleyin keleş – sabahleyin okumuş saatleri, kişinin kişi dirim bilimsel saati, kalıtım bilimi farklılıklar, fiziki aktiviteler, say saatleri, sosyal hayat ve başka çevresel faktörler kadar birçok unsurun bu ritmi etkilediğine meni fail Prof. Dr. Salepçi, zatî nedenlere vabeste etkenlerle ilgilendiren şunları anlattı:

“Kalıtım Bilimi farklılıklar dolayısıyla sirkadiyen sistemin ışığa verdiği tepkilerin farklı olması gecikmiş gaflet-kiyaset yahut er gaflet uykusu-kiyaset ritmine kat açabilir. amma velakin ilerleyici yaş bile sirkadiyen ritim bozukluklarının artmasındaki faktörlerden biridir. İleri yaşlarda kesintili gaflet-akıllılık,  demans ve nörolojik bozuklukların ortaya çıkması sirkadiyen ritimin bozulmasında nümayiş oynar. Rüyet özürlülerin 1/3’ü normal sirkadiyen ritme sahipken vurdumduymaz mütezayit 2/3’ünde 24 saatlik tartım erkene veya geçe kayar.”

ÇALIŞMA KOŞULLARI ÇOK ÖNEMLİ

Kişisel etkenlerin birlikte vardiyalı mesai ya bile pres himmet koşulları kabil çevresel faktörlerin birlikte sirkadiyen ritmi bozabildiğini söyleyen Prof. Dr. Salepçi, “Emek şartları nedeni ile akşam çalışan kişilerde sirkadiyen ritim bozularak gece gaflet uykusu maddesi ve melatonin artışına vabeste uykululuk, güneş birlikte kiyaset üzere vücudun alarmda olması uykusuzluğa yol çevirgeç. Şeb geç saatlere kadar çalışıp sabahleyin er terk etmek zorunda kalma üzere ağırlık iş koşulları birlikte sirkadiyen ritmin bozulmasına sefer açar” diye konuştu.

BATIDAN DOĞUYA SEYAHAT SONRASI SİRKADİYEN RİTİM DAHA GEÇ DÜZENE GİRİYOR

Özellikle tafsilatlı tayyare yolculukları sonrasındaki jet lag sendromunun de sirkadiyen ritmi bozduğunu belirten Prof. Dr. Salepçi, “Amerika yahut Uzakdoğu kabil okkalı saat farkı olan bölgelere gezi edildiğinde gaflet-uyanıklık zamanının dirim bilimsel saatle uyumu bozulur. Sirkadiyen ritmin yeniden düzenlenmesi doğudan batıya seyahat edildiğinde 2-3 günce sürede olmasına karşın batıdan doğuya seyahat edildiğinde daha tafsilatlı 7-8 çevrim sürebilir” dedi.

UYKUSUZLUK, BOĞUNÇ VE YORGUNLUĞUN HEM SEBEBİ HEM SONUCU

Uykusuzluğun yeryüzü yetişkin gaflet bozukluklarından biri olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Salepçi, “Bunluk ilkin tutmak üzere bipolar çor, anksiyete bozukluğu üzere psikiyatrik hastalıkların gerçek semptomu uykusuzluk olduğu üzere uyku problemleri üstelik usanç, halsizlik ve depresyona kat şalter. Sonuçta uykusuzluk depresyon ve yorgunluğun sebebi olduğu kabil sonucu da gibi” diye konuştu.

UYKU HİJYENİ SAĞLANMALI

Uykuyu düzene oyulgalamak için uyku hijyeni sağlanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Banu M. Salepçi, konuyla ilgili önerilerini şöyle sıraladı:

“Yatmadan bir anda ilk elektronik beyin, telefon, tablet kullanımı, uykuyu başlatan melatonin salgılanmasını baskılayarak uykunun gecikmesine (sirkadiyen ritm kaymasına) defa araç. Bu nedenle yatmadan birkaç saat önceki bu cihazların kullanımının bırakılması gerekir.”

Share: