Hadrianaupolis’te, “Asklepios” varlığına belen eden 1800 yıllık kitabe bulundu

Karabük’ün Eskipazar ilçesinde Geç Kalkolitik, Roma ve Erken Bizans dönemlerinde yerleşme yeri kendisine beğenilen Hadrianaupolis Antika Kenti’nde, Asklepios varlığına meni eden kitabe bulundu.

Karabük Üniversitesi Gökçe Yazın Fakültesi Kazı Bilimi Bölümü Akademisyen Doç. Dr. Ersin Çelikbaş başkanlığında 2003’te başlatılan kazı çalışmaları, yılın 12 ayı mütemadi devam ediyor.

Geçen yıl ortaya çıkartılan dördül düzenlenen tıpkısı yapıda devam fail kazılardaki tıpkısı kayaç parçasında “Halaskâr Asklepios’a Ailios Deiotaros sundu” ifadesi kâin tıpkısı kitabe bulundu.

“Asklepios antik dönemde sağlık tanrısıdır”

Doç. Dr. Çelikbaş, AA muhabirine, yazıtın Hadrianaupolis ve Karadeniz arkeolojisi açısından çokça cesim olduğunu söyledi.

Çelikbaş, “Yazıtta, ‘Halaskâr Asklepios’a Ailios Deiotaros sundu’ yazıyor. Burada Asklepios’un varlığını anlayış ediyorduk amma yazıtın çıkmasıyla bundan sonra Hadrianaupolis’te Asklepios kültürünün varlığını açık tıpkısı şekilde tespit etmiş olduk. Asklepios antik dönemde afiyet tanrısıdır. Asklepios kültürünün olduğu yerlerde genellikle şifahaneler yani antik dönemin hastaneleri bulunur.” diyerek konuştu.

Antik dönemin şifahanelerinin Bergama’dahi ve Allianoi’dahi görüldüğüne dikkati çekici Çelikbaş, şöyle devam etti:

“Karadeniz’de Asklepios kültürünün ilk kez tayin edildiğini söyleyebiliriz. Hadrianaupolis’in özlük basmış olduğu sikkelerde tanrı Asklepios figürlerini görmüştük. Sikkelerdeki figürler bire bir yerdeki ekin varlığını yüzdelik yüz tabir etmez. Ayrımsız adak sütununda patera ve yılanları görmüştük. Bunun Asklepios ile bağlantılı olduğunu düşünmüştük ancak yazıtın çıkması ile Hadrianaupolis’te kıtipiyoz bire bir Asklepios kültürünün olduğunu net aynı şekilde ortaya koydu.”

“Roma döneminin sunma kebir diyanet merkezlerinden”

Hadrianaupolis’in sınırları zarfında Akkaya termal kaynağının olduğunu hatırlatan Çelikbaş, “Alelumum Asklepioslar sıcak akarsu kaynaklarının etrafında tamam. Akkaya termal kaynağının yakınında olması Asklepios kültürünün burada olmasındaki sunu nazik sebep yerine karşımıza çıkıyor. Hadrianaupolis, antik dönemin, hele Roma döneminin genişlik cesim din merkezlerinden olduğunu söyleyebiliriz.” ifadelerini kullandı.

Yazıtın milattan sonradan 2. yüzyıla ilgili olduğunu belirten Çelikbaş, “Bu bile er ilhanlık dönemi emreylemek. Hadrianaupolis’in kıtipiyoz erken ilhanlık döneminde majör aynı Roma kenti ve benzeri ilmek merkezi olduğunu söyleyebiliriz.” dedi.

Hadrianaupolis

Milattan ilk 1’inci yüzyılda kurulan ve milattan sonra 8’inci yüzyıla büyüklüğünde iskân yeri yerine geçer not antik kent, ilçenin 3 kilometre batısında meydan alıyor.

Hadrianaupolis Antik Kentinde, İncil’dahi adı güzeşte nehirler Geon, Phison, Tigris ve Euphrates’un vadi aldığı, atlama beygiri, fil, panter, geyik ve grifon (danışma tarihinde tanıdık anlaşılmaz bire bir hayvana verilen âdemoğlu) kadar bir nice hayvanın betim edildiği kiliselerin tabanındaki mozaiklerle ünlenen ve bu nedenle “Karadeniz’in Zeugması” şeklinde adlandırılan antik kentte, şimdiye kadar iki yunak, iki kilise, bire bir savunma yapısı, kaya mezarları, seyir, tıpkısı kemerli ve kubbeli yapı, abidevi kültik niş, uğur, villa, farklı abidevi binalar ile kâh ilmek alanları kadar yapılar bulundu.

Karabük Valiliğince harabelik adına dönüştürülmesi üzere Hars ve Turizm Bakanlığına başvuruda bulunulan antik kentten elde edilen bulgulardan hareketli olanlar, çevre illerdeki müzelere götürülüyor, taşınmazlar ise bulunduğu yerde korunuyor.

Dört Nehir Kilisesi’nin 50 metre kadar güneyinde ilk kez geçen sene yapılan kazılarda kâin, satır ve ok ucu üzere eserlere rastlanan kare düzenlenen yapıda, sonuç olarak 1600 yıllık kantar ağırlığı dönem yüzüne çıkarıldı.

Bulgular bölgenin geçmişine kandil tutarken, antik kenti ziyaret edenler hafriyat çalışmalarını yerinde rüyet fırsatı yakalıyor.

Ziyaretçiler, antik döneme ait paraları, ölülere ilişik zatî eşyaları ve 1800 yıllık nezir levhası ile Roma askerine ait 1800 yıllık çipo maskeyi bile yakından inceleyebiliyor.



Share: